ŁAGIERNICY – ŻOŁNIERZE ARMII KRAJOWEJ

Eugeniusz Józef Moroz

08-02-1917 – 11-10-2005

http://bohaterowieniepodleglej.pl/wp-content/uploads/formidable/nop_l.png

IMIĘ:  Eugeniusz Józef

 

NAZWISKO: Moroz

 

IMIĘ OJCA: Józef

 

IMIĘ MATKI: Wiktoria

 

NAZWISKO RODOWE MATKI: 

 

DATA URODZENIA: 08-02-1917

 

MIEJSCE URODZENIA: Bór

 

DATA ŚMIERCI: 11-10-2005

 

MIEJSCE ŚMIERCI: Warszawa ?

 

 

PRZYNALEŻNOŚĆ DO AK LUB ORGANIZACJI POKREWNYCH:

1941-1944 r. Okręg Białostocki ZWZ-AK, Inspektorat Grodzieński, Obwód Wołkowysk AK – dowódca plutonu w mieście Porozów, pow. Wołkowysk

STOPIEŃ WOJSKOWY, FUNKCJA, PSEUDONIM:

podporucznik (1943 r., AK), ps. „Konus”, przybrane nazwisko : M. Brzeziński

MIEJSCE ZAMIESZKANIA PRZED ARESZTOWANIEM:

ARESZTOWANIE – OKOLICZNOŚCI, DATA, MIEJSCE:

13.12.1944 r. przez NKWD we wsi Kołonna Wielka

KARA – PARAGRAF, RODZAJ, WYMIAR:

osądzony w Mińsku 10.09.1945 r. za przynależność do AK – kara 10 lat łagru

REPRESJE (WIĘZIENIA/OBOZY/INNE):

ŁAGRY – NAZWY, OKRES POBYTU:

1946-1949 – Komi ASSR – Workuta – kołona nr 3 i 2; 1949-1955 – Inta – Minłag – kołona nr 3

ZAPAMIĘTANI WSPÓŁWIĘŹNIOWIE:

DATA ZWOLNIENIA:

05.04.1954 r.

ZESŁANIE:

04.1954-1955 r. – Komi ASSR – Inta

DATA POWROTU DO KRAJU:

12.1955 r.

MIEJSCE POWROTU:

Warszawa

POSIADANE ODZNACZENIA:

Krzyż Armii Krajowej, Medal za udział w wojnie obronnej 1939 r., Srebrny Krzyż Zasługi, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Zasłużony pracownik rolnictwa

POZOSTAŁE INFORMACJE:

Syn leśniczego lasów państwowych w Puszczy Białowieskiej. Absolwent Gimnazjum Humanistycznego im. Mickiewicza w Prużanie na Polesiu (1935 r.). W latach 1936/37 Pan Moroz ukończył Dywizyjny Kurs Podchorążych Rezerwy Piechoty w Lidzie, uzyskując stopień wojskowy plutonowego podchorążego rezerwy piechoty. Następnie rozpoczął pracę w Nadleśnictwie Oszczep pow. Wołkowysk w charakterze manipulanta leśnego. Pracę przerwał wybuch II wojny światowej. Brał czynny udział w dniach 01-22.09.1939 r. w kampanii wrześniowej w szeregach 77 Pułku Piechoty w obronie Lwowa. Po zakończeniu walk udało się mu powrócić pod okupacją sowiecką do domu. Pragnąc eksploatować zasoby Puszczy Białowieskiej, Sowieci początkowo wykorzystywali polską kadrę leśną. Stąd Pan Moroz pracował w Lesouczastku Oszczep wraz z innymi kolegami. Jedynie dzięki przypadkowi udało mu się uniknąć deportacji m.in. leśników 10.02.1940 r. i przepracował w Lesouczastku do 22.06.1941 r. Po zajęciu terenów przez Niemców zaczęli oni profilaktycznie wywozić ludność polską z tych terenów. Przymusowo rodzina Morozów przeniosła się do miasteczka Porozów, była w bardzo trudnej sytuacji materialnej. W 1941 r. powstały w tym mieście struktury AK, do których przystąpił Pan Moroz wraz z mieszkańcami okolicznych wsi. Za zgodą AK zatrudnił się w Landwirtschaft, dzięki czemu zdobywał na potrzeby konspiracyjne ausweisy, dokonywał zmian danych personalnych. W 1944 r. okazana pomoc dla oddziału „Łupaszki” spowodowała szereg aresztowań żołnierzy AK na tym terenie przez Sowietów, w tym Pana Moroza. Po powrocie z łagrów Pan Eugeniusz ukończył w 1961 r. studia rolnicze w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. W 1988 r. udzielił wywiadu biograficznego Archiwum Wschodniemu : https://audiohistoria.pl/nagranie/1676-aw_i_0544. Wymieniony na „Liście Workuckiej” Józefa Sznajdera str. 54. Zmarł w 2005 r. i został pochowany na cmentarzu miejscowym w Jabłonnie koło Warszawy.

Skany / fotografie: